Nga công bố chạy đua xây trạm không gian Mặt trăng

Nga công bố chạy đua xây trạm không gian Mặt trăng,

Nga công bố chạy đua xây trạm không gian Mặt trăng - Ảnh 1.

Một ý tưởng thiết kế trạm không gian trên quỹ đạo Mặt trăng – Ảnh: CBC

Theo Hãng tin RIA Novosti, ông Evgeniy Mikrin – tổng công trình sư các tổ hợp có người lái của Nga, đề xuất xây trạm không gian quốc gia đầu tiên của Nga trên quỹ đạo Mặt trăng vào năm 2025.

Theo tài liệu “Lộ trình thực hiện chương trình Mặt trăng” do ông Mikrin trình bày tại hội thảo kỷ niệm 20 năm Trạm không gian quốc tế diễn ra tuần trước ở Matxcơva, mođun cơ sở của trạm không gian Mặt trăng sẽ được phóng vào thời điểm cuối năm 2025, tức 7 năm nữa.

Trong năm tiếp theo, tức 2026, phi thuyền không gian từ Trái đất sẽ tiếp tục chở các mođun cất – hạ cánh để các phi hành gia có thể đổ bộ xuống bề mặt vệ tinh gần nhất của địa cầu.

Trước đó, Nga dự kiến xây trạm Mặt trăng trong khoảng thời gian từ năm 2030 đến 2035. Như vậy công bố của ông Evgeniy Mikrin là việc tiết lộ thời điểm cụ thể được đề xuất và sớm hơn nhiều so với kế hoạch ban đầu.

Theo tổng công trình sư Mikrin, trạm Mặt trăng bao gồm nhiều mođun lắp ghép lại với nhau, các mođun này sẽ được thử nghiệm trước trên quỹ đạo Trái đất trong giai đoạn Nga hoàn thành phần đóng góp của mình cho Trạm không gian quốc tế.

Riêng mođun cơ sở sẽ được thiết kế dựa trên modun chính của Trạm quốc tế với các trạm nối, mođun năng lượng và modun đẩy.

Theo RIA, lãnh đạo Cơ quan Vũ trụ Nga (Roscosmos) – ông Dmitri Rogozin, thông báo trong 3 tháng tới, cơ quan này sẽ bắt tay cùng Viện hàn lâm Khoa học Nga vạch ra “kim chỉ nam” cho chương trình Mặt trăng dựa trên đóng góp của các ý kiến khoa học.

Trong một diễn biến khác, trong khuôn khổ bản ghi nhớ ký kết giữa Roscosmos và Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA), công tác thiết kế trạm không gian Mặt trăng thuộc dự án “Deep Space Gateway” cũng đang được tiến hành song song.

Chuyện giờ mới kể về cuộc chinh phục Mặt trăng của MỹChuyện giờ mới kể về cuộc chinh phục Mặt trăng của Mỹ

TTO – Đó là một phần bị lãng quên của lịch sử chinh phục không gian mà ngày nay rất ít người biết hoặc nhớ tới. Đặt chân lên Mặt trăng là một thành tựu vĩ đại của nhân loại, nhưng trước mặt chúng ta còn nhiều chân trời mới.

,
Xem Thêm: Giáo dục, Du Lịch, Du Học, Nga công bố chạy đua xây trạm không gian Mặt trăng

Sưu Tầm: https://tuoitre.vn/nga-cong-bo-chay-dua-xay-tram-khong-gian-mat-trang-20181129094015897.htm

Kinh dị loài ong biến con mồi thành ‘xác sống’

Kinh dị loài ong biến con mồi thành ‘xác sống’,

Kinh dị loài ong biến con mồi thành ‘xác sống’ - Ảnh 1.

Ảnh: Niclas R.Fritzen/Ilari E. Saaksjarvi

Loài ong ký sinh sở hữu năng lực “rợn người” này thuộc chi Zatypota, được các nhà nghiên cứu phát hiện trong rừng nhiệt đới Amazon ở Ecuador. 

“Nạn nhân” của nó là loài nhện có tên khoa học là Exelius Anelosimus – loài nhện duy nhất được biết đến có lối sống bầy đàn với số lượng cá thể rất lớn, lên tới hàng chục nghìn con.

Ong ký sinh thường sinh sản bằng cách đẻ trứng của nó lên cơ thể vật chủ, thường là một loại côn trùng khác. Sau một thời gian ngắn, ấu trùng nở và bắt đầu ăn thịt vật chủ từ bên trong để phát triển.

Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên các nhà khoa học phát hiện ra khả năng thay đổi hành vi, tập tính của vật chủ, biến chúng thành “cái xác không hồn”, phục vụ cho ấu trùng ong trong cơ thể.

Trong trường hợp này, đầu tiên ong ký sinh sẽ khiến cho con nhện rời bỏ bầy đàn để sống một mình. Sau đó, con nhện sẽ tạo ra một chiếc kén cho ấu trùng thay vì “đan” mạng nhện như bình thường. Và cuối cùng, con nhện ngoan ngoãn ngồi chờ để trở thành thức ăn cho ấu trùng phát triển.

“Loài ong ký sinh có thể thao túng hành vi của nhện đã được các nhà khoa học quan sát trước đó, song không phải ở mức độ phức tạp như thế này”, Philippe Fernandez-Fournier, tác giả chính của nghiên cứu và nghiên cứu sinh chuyên ngành động vật học tại Đại học British Columbia (Mỹ) cho biết.

Điều đáng nói là loài ong ký sinh này không nhắm vào con mồi là một loài nhện có lối sống đơn độc như thường thấy, mà chọn loài nhện E.Anelosimus có lối sống theo bầy, đây là việc hiếm khi xảy ra.

“Điều này rất kỳ quặc bởi vì chúng thường không làm điều đó, vì vậy tôi bắt đầu ghi chép”, Fournier cho biết.

Sau khi đưa một số cá thể nhện E.Anelosimus về phòng thí nghiệm, các nhà nghiên cứu phát hiện có ấu trùng ong bên trong cơ thể chúng.

Các nhà nghiên cứu cho biết sự thay đổi hành vi này diễn ra rất mạnh mẽ và con nhện hoàn toàn mất đi quyền kiểm soát và điều khiển hành vi. Con nhện sẽ tồn tại trong trạng thái vô thức như “xác sống” để chờ đợi ấu trùng ong ra đời và bị biến thành thức ăn.

Hiện tại, các nhà nghiên cứu vẫn chưa tìm ra cách thức biến những con nhện thành “xác sống” nhưng họ phỏng đoán mục đích mà loài ong này nhắm tới loài nhện E.Anelosimus bởi lẽ đây là một nguồn cung cấp thực phẩm ổn định.

“Chúng tôi cũng phát hiện ra rằng quy mô đàn nhện càng lớn thì những con ong này càng có khả năng nhắm vào chúng”, Philippe Fernandez-Fournier cho biết.

,
Xem Thêm: Giáo dục, Du Lịch, Du Học, Kinh dị loài ong biến con mồi thành ‘xác sống’

Sưu Tầm: https://tuoitre.vn/kinh-di-loai-ong-bien-con-moi-thanh-xac-song-20181129084235844.htm

Nhà khoa học Trung Quốc còn có một thử nghiệm khác về chỉnh sửa gen

Nhà khoa học Trung Quốc còn có một thử nghiệm khác về chỉnh sửa gen,

Nhà khoa học Trung Quốc còn có một thử nghiệm khác về chỉnh sửa gen - Ảnh 1.

Ông Hạ Kiến Khuê – Ảnh: AP

Thông tin này được báo South China Morning Post dẫn các nguồn tư liệu mới khẳng định. Theo đó, chỉ một tháng sau khi bắt tay dự án gây tranh cãi liên quan tới hai bé gái sinh đôi được chỉnh sửa gen, ông Hạ Kiến Khuê lại bắt tay vào một nghiên cứu lâm sàng khác tiến hành trên các phôi thai người bị bỏ đi.

Những thông tin mới tiết lộ này khiến nhiều chuyên gia trong giới đặt câu hỏi, tại sao việc thử nghiệm kỹ thuật chỉnh sửa gen với các em bé (một điều yêu cầu trình độ kỹ thuật cao hơn nhiều) đã được loan tin theo kiểu kết luận ngay trước khi có đủ những kết quả về nghiên cứu cơ bản với các phôi thai.

Những thông tin liên quan tới cuộc thử nghiệm khác trên phôi thai người của ông Hạ Kiến Khuê vừa được tiết lộ đã làm dấy lên những quan ngại về đạo đức liên quan tới dự án nghiên cứu của tiến sĩ khoa học này.

Đã có ý kiến của giới chuyên môn đặt câu hỏi nghi vấn vì sao hai dự án thử nghiệm, cho thấy hai giai đoạn nghiên cứu cơ bản và nâng cao của kỹ thuật chỉnh sửa gen, đã được tiến hành cùng lúc như thế.

Trước đó, ngày 26-11 ông Hạ Kiến Khuê thông báo hai bé gái sinh đôi tên là Lộ Lộ và Na Na được chỉnh sửa gen để miễn nhiễm virus HIV đã chào đời tháng này.

Tuy nhiên cho tới nay, tất cả các bên có liên quan được đề cập trong nghiên cứu của ông Hạ Kiến Khuê đều đã bác bỏ việc họ biết về dự án nghiên cứu đó.

Ngày 27-11, Bộ khoa học Trung Quốc cho biết sẽ điều tra xem phó giáo sư của đại học Khoa học và Công nghệ miền nam (SUST) tại Thâm Quyến có vi phạm pháp luật Trung Quốc hay không.

Cũng trong ngày 27-11 ông Xu Nanping, thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trung Quốc, cho biết ông rất sốc trước những tuyên bố của ông Hạ Kiến Khuê, đồng thời nói thêm bộ của ông cũng sẽ tiến hành điều tra. Theo ông Xu những thử nghiệm như thế này đã bị cấm từ năm 2003.

Ông Hạ Kiến Khuê dự kiến có bài thuyết trình về chỉnh sửa gen tại hội nghị quốc tế tại Hong Kong trong sáng nay (28-11) có sử dụng kỹ thuật chỉnh sửa gen CRISPR-Cas9.

Ông Hạ đã dùng kỹ thuật này để chỉnh sửa gen của các phôi thai người, sau đó thụ thai cho 7 phụ nữ, bắt đầu từ tháng 3-2017. Cho tới tháng trước một trong những thai phụ này đã sinh đôi các bé gái.

Tuy nhiên chỉ một tháng sau khi dự án nghiên cứu kéo dài hai năm liên quan tới 7 thai phụ này khởi động, ông Hạ cũng đã bắt đầu một nghiên cứu lâm sàng khoa học cơ bản khác có thời gian 3 năm liên quan tới việc chỉnh sửa gen trên các phôi thai người bị bỏ đi.

Theo dữ liệu của Chinese Clinical Trial Registry, một đơn vị thành viên của Tổ chức Y tế Thế giới, nghiên cứu thứ hai này của ông Hạ được tiến hành trên cơ sở hợp tác với các nhà nghiên cứu thuộc Bệnh viện Nhân dân La Hồ ở Thâm Quyến.

Các thành viên tham gia nghiên cứu của dự án này hầu hết là cán bộ nhân viên thuộc lĩnh vực sản khoa của bệnh viện La Hồ.

Theo dữ liệu của Chinese Clinical Trial Registry, nghiên cứu thứ hai của ông Hạ Kiến Khuê có tên là “Đánh giá sự an toàn của chỉnh sửa gen với các phôi thai người, khỉ và chuột” (Evaluating the Safety of Genome Editing in Human, Monkey and Mouse Embryos).

Dự án nghiên cứu thứ hai này cũng đã được Ủy ban đạo đức y khoa của Bệnh viện Nhân dân La Hồ phê chuẩn. Đây là một bệnh viện công hàng đầu ở Thâm Quyến.

Dự án được phê chuẩn với chữ ký của các thành viên trong ủy ban này vào tháng 6-2017. Trong đó nêu mục đích của nghiên cứu nhằm đánh giá mức độ an toàn của liệu pháp gen trong điều trị các bệnh di truyền và vô sinh. Tài liệu đi kèm dự án cũng nói những người hiến các phôi thai người đã có ý kiến đồng thuận.

Nghiên cứu liên quan tới việc sử dụng mẫu của 400 phôi thai người để can thiệp, chỉnh sửa. Các mẫu này đều bị hủy bỏ sau khi sử dụng. Ngoài trường đại học và bệnh viện của ông Hạ, các đơn vị bảo trợ cho dự án nghiên cứu còn có hai bệnh viện khác tại Hồ Nam và Hà Nam và một đại học ở Côn Minh.

D. KIM THOA

,
Xem Thêm: Giáo dục, Du Lịch, Du Học, Nhà khoa học Trung Quốc còn có một thử nghiệm khác về chỉnh sửa gen

Sưu Tầm: https://tuoitre.vn/nha-khoa-hoc-trung-quoc-con-co-mot-thu-nghiem-khac-ve-chinh-sua-gen-20181128141953422.htm

Đồng Nai bảo tồn được nhiều loài động thực vật quý hiếm

Đồng Nai bảo tồn được nhiều loài động thực vật quý hiếm,

Đồng Nai bảo tồn được nhiều loài động thực vật quý hiếm - Ảnh 1.

Các đại biểu tham quan những sản phẩm có gắn nhãn sinh thái của Khu dự trữ sinh quyển Đồng Nai trưng bày tại hội thảo – Ảnh: Bình An

Đây là thông tin được đưa ra tại hội thảo tổng kết công tác năm 2018 của mạng lưới các khu dự trữ sinh quyển thế giới tại Việt Nam do Ủy ban UNESCO Việt Nam, Ủy ban Quốc gia Chương trình con người và sinh quyển Việt Nam đã phối hợp với tỉnh Đồng Nai tổ chức ngày 28-11.

Tại hội thảo, nhà khoa học trong và ngoài nước cho hay Việt Nam có 9 khu dự sinh quyển được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới, xếp thứ 2 khu vực Đông Nam Á (chỉ sau Indonesia). Các khu này là nơi bảo tồn đa dạng sinh học của Việt Nam cũng như thế giới, phát triển được nhiều loài động vật, thực vật quý hiếm nằm trong sách đỏ.

Riêng tại Đồng Nai, khu dự trữ sinh quyển tỉnh có diện tích gần 970.000ha, được các nhà khoa học đánh giá là nơi bảo tồn khá tốt nhiều loài động thực vật quý hiếm. Khu dự trữ sinh quyển Đồng Nai không chỉ có giá trị về văn hóa mà còn là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa, lịch sử quan trọng.

Các nhà khoa học còn lưu ý các khu dự trữ sinh quyển thế giới tại Việt Nam nên phát huy tốt nhãn sinh thái cho các sản phẩm trong vùng này nhằm nâng cao giá trị cho sản phẩm lẫn các khu dự trữ sinh quyển. Các nhà khoa học cũng lưu ý Việt Nam cần thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường, bảo tồn các loài gen động thực vật.

,
Xem Thêm: Giáo dục, Du Lịch, Du Học, Đồng Nai bảo tồn được nhiều loài động thực vật quý hiếm

Sưu Tầm: https://tuoitre.vn/dong-nai-bao-ton-duoc-nhieu-loai-dong-thuc-vat-quy-hiem-2018112817244446.htm

Việt Nam chưa cho phép chỉnh sửa gen trên người

Việt Nam chưa cho phép chỉnh sửa gen trên người,

Việt Nam chưa cho phép chỉnh sửa gen trên người - Ảnh 1.

Nhà khoa học Hạ Kiến Khuê

Theo ông Hoàng Hoa Sơn (Cục Khoa học – công nghệ và đào tạo, Bộ Y tế), nghiên cứu y sinh học luôn có hai mặt lợi – hại và rất cần giám sát chặt chẽ về năng lực của cơ sở nghiên cứu, trên đề tài và phạm vi nghiên cứu cụ thể, đồng thời nên áp dụng trước trên tế bào hoặc trên động vật để đảm bảo an toàn.

PGS Trần Huy Thịnh (Trung tâm nghiên cứu gen và protein, ĐH Y Hà Nội) cho hay nhiều nghiên cứu về gen ở Việt Nam hiện đang ở giai đoạn tiến hành trên tế bào ở ngoài cơ thể. “Nếu đưa vào cơ thể còn nhiều yếu tố, bởi cơ thể còn cơ chế điều hòa. Hiện nay các nghiên cứu cũng chưa kiểm soát hết tác động của gen, lo ngại có thể chỉnh sửa được gen bệnh này nhưng lại gây tổn hại ở gen khác, đó là nguy cơ chưa kiểm soát được” – PGS Thịnh nói.

Song ông Thịnh cũng cho rằng khoa học công nghệ trên thế giới đang phát triển rất nhanh chóng và có thể thay đổi không thể lường hết chỉ sau vài năm. Hiện việc điều trị bệnh đang được thực hiện trên cơ sở điều chỉnh những “điều đã rồi, đã có”, nhưng chưa điều chỉnh được những tổn thương trong gen.

Ngày 25-11-2018, nhà khoa học Trung Quốc Hạ Kiến Khuê tự nhận đã tạo ra hai bé gái biến đổi gen đầu tiên trên thế giới nhờ kỹ thuật CRISPR.

“Hai bé gái xinh đẹp người Trung Quốc, Lộ Lộ và Na Na, đã cất tiếng khóc chào đời khỏe mạnh như bất cứ em bé nào cách đây vài tuần. Hai bé hiện đang ở nhà với mẹ Grace và cha Mark” – ông Hạ thông tin trong đoạn video đăng trên Youtube ngày 25-11.

Công trình này xoay quanh việc vô hiệu hóa một gen gọi là CCR5 trong bào thai vốn được virus HIV dùng để xâm nhập tế bào người. Trong 7 cặp đôi tham gia thử nghiệm lâm sàng, tất cả đàn ông đều dương tính với HIV.

Trên lý thuyết, bằng cách “tắt” gen CCR5, họ có thể giảm nguy cơ lây nhiễm HIV ở các em bé.

Ủy ban chuyên gia đạo đức y khoa của thành phố Thâm Quyến cho biết họ đã tiến hành điều tra về nghiên cứu của ông Hạ và nhận thấy tổ chức phê chuẩn cho nghiên cứu của ông Hạ đã không tuân thủ các yêu cầu báo cáo cụ thể.

Ông Chen Shiyi, chủ tịch đại học SUST nơi ông Hạ làm việc, đã triệu tập cuộc họp khẩn với các nhà nghiên cứu có liên quan tới dự án chỉnh sửa gen cho phôi thai.

“Việc này không liên quan gì tới SUST, nghiên cứu đó đã không được thực hiện tại SUST”, ông Chen Shiyi trả lời truyền thông Trung Quốc. Theo thông cáo của khoa sinh học của SUST, nghiên cứu của ông Hạ đã “vi phạm nghiêm trọng các tiêu chuẩn đạo đức và học thuật cùng các quy định”.

Hiện tại có một điều vẫn chưa rõ là không biết ông Hạ tiến hành nghiên cứu tại đâu và ai đã trả tiền cho nghiên cứu đó.

,
Xem Thêm: Giáo dục, Du Lịch, Du Học, Việt Nam chưa cho phép chỉnh sửa gen trên người

Sưu Tầm: https://tuoitre.vn/viet-nam-chua-cho-phep-chinh-sua-gen-tren-nguoi-20181128100702753.htm

Loài cá nhanh như tia chớp khiến giới khoa học choáng váng

Loài cá nhanh như tia chớp khiến giới khoa học choáng váng,

Những cách săn mồi độc đáo của động vật – Nguồn: BBC

Từ thời tiền sử, con người nghĩ ra cách chế tạo những thứ vũ khí có thể hạ con mồi từ khoảng cách xa như lao, cung tên. Về sau, khoa học kỹ thuật phát triển, các loại vũ khí thô sơ được thay thế bằng loại có tầm sát thương xa hơn, mạnh hơn như súng trường.

Giới quân sự thì đang nghiên cứu các loại vũ khí không sát thương dùng sóng siêu âm. Nhưng thật ra, về vũ khí âm thanh, con người đã đi sau rất xa các loài động vật biển.

Cá heo, tôm súng đã biết dùng sóng siêu âm để ‘bắn’ con mồi ở xa từ trước khi con người biết dùng cung tên.

Thậm chí, phát minh về thiết bị định vị thủy âm sonar dùng cho các tàu ngầm là từ các nghiên cứu về cá heo.

Loài cá nhanh như tia chớp khiến giới khoa học choáng váng - Ảnh 2.

Cá heo dùng sóng âm để dò tìm và hạ con mồi – Ảnh: wikipedia

Về lực của của cú đấm, các võ sĩ quyền Anh chuyên nghiệp có lực đấm khoảng 350 kilogram-lực (kilogram-force). Nhưng con tôm tít bé xíu có thể nện một phát chùy có sức công phá tương đương một đầu đạn 5,5 mm (bằng cỡ đạn của súng trường tấn công AK-74 dùng đạn 5,45 mm).

Về phản xạ, con người phải mất 0,25 giây mới có thể có phản ứng với những gì mắt nhìn thấy; mất 0,17 giây đối với những kích ứng bằng âm thanh và 0,15 giây đối với những va chạm thể chất. Cứ tưởng thế là đã nhanh. Nhưng không, trong tất cả loài động vật trên Trái Đất, không có loài nào có phản xạ nhanh như con cá ếch (frogfish). 

Con cá xù xì xấu xí này có cú đớp siêu nhanh, từ lúc nó ra đòn tấn công cho đến lúc con mồi nằm gọn trong miệng chỉ tốn có 1/6.000 của 1 giây. Một tốc độ nhanh như tia chớp!

Xem ra con người sẽ còn gặp phải lắm điều ngạc nhiên về những con vật nhỏ “nhưng có võ này”.

Loài cá nhanh như tia chớp khiến giới khoa học choáng váng - Ảnh 3.

Cá ếch có cú tấn công nhanh nhất thế giới động vật – Ảnh: Wikipedia

Loài cá nhanh như tia chớp khiến giới khoa học choáng váng - Ảnh 4.

Cá ếch chỉ tốn có 1/6.000 của 1 giây để đớp gọn con mồi – Ảnh: Wikipedia

Loài cá nhanh như tia chớp khiến giới khoa học choáng váng - Ảnh 5.

Cú đập của tôm tít có sức công phá mạnh hơn đầu đạn 5,8mm – Ảnh: Theinertia.com

Loài cá nhanh như tia chớp khiến giới khoa học choáng váng - Ảnh 6.

Tôm súng (pistol shrimp) búng càng tạo luồng sóng âm hạ con mồi từ xa – Ảnh: realmontrosities.com

,
Xem Thêm: Giáo dục, Du Lịch, Du Học, Loài cá nhanh như tia chớp khiến giới khoa học choáng váng

Sưu Tầm: https://tuoitre.vn/loai-ca-nhanh-nhu-tia-chop-khien-gioi-khoa-hoc-choang-vang-20181126163344491.htm

Bất thường 145 con cá voi lao lên bờ nằm chết

Bất thường 145 con cá voi lao lên bờ nằm chết,

Bất thường 145 con cá voi lao lên bờ nằm chết - Ảnh 1.

Hình ảnh đáng buồn về bầy cá 145 con lao vào chết trên bờ biển – Ảnh: AP

Theo Hãng tin AFP, chính quyền địa phương đã thông báo về thông tin đáng buồn này ngày hôm nay 26-11.

Vụ “tự sát tập thể” khó hiểu này được một người đi dạo phát hiện vào tối 24-11 trên hòn đảo lớn thứ ba của New Zealand, vốn nằm cách phía nam Đảo Nam khoảng 30km.

Chính xác là có 145 con cá voi lao lên bờ, trong đó phân nửa đã chết khi được phát hiện lúc đầu.

Do địa hình hẻo lánh khó tiếp cận nên lực lượng chức năng bước đầu đã quyết định thực hiện “cái chết êm ái” cho những con còn sống khi đó.

“Đáng buồn là khả năng đưa những con còn thoi thóp quay trở lại biển cực kỳ thấp” – ông Ren Leppens, quan chức cao cấp của Cơ quan bảo tồn (DOC) trên đảo Stewart, thông tin.

Ông cho biết do bãi biển đó quá hẻo lánh và thiếu nhân sự cứu hộ cùng tình trạng sức khỏe rất yếu của những con cá còn thoi thóp nên “quyết định thực hiện cái chết êm ái là cách nhân văn nhất chúng tôi có thể làm được”.

“Đó quả thật là một quyết định làm tan nát cõi lòng chúng tôi”, ông Ren chia sẻ.

Hiện tượng cá lớn lao vào bờ rồi chết thường xảy ra ở New Zealand, ở mức trung bình hơn 80 vụ mỗi năm. Nhưng trong đa phần các vụ chỉ có một con chết.

Có một tình hình bất thường là các trường hợp “tự sát tập thể” xảy ra liên tục mấy ngày qua ở các đảo của New Zealand.

Bất thường 145 con cá voi lao lên bờ nằm chết - Ảnh 2.

Một trong 10 con cá mập pygmy bị mắc kẹt ở bãi biển 90 Mile Beach của New Zealand – Ảnh: FACEBOOK

Hôm 25-11, còn có 10 con cá mập pygmy bị mắc kẹt ở bãi biển 90 Mile Beach, ở phía bắc Đảo Bắc. Hai con trong bầy đã chết, và lực lượng chức năng đang chuẩn bị thực hiện đưa tám con còn lại ra biển vào ngày mai (27-11).

Vào rạng sáng 25-11 cũng có một con cá voi chết ở bờ biển Doubtless Bay, cách không xa bãi biển 90 Mile Beach. Một con cá mập pygmy cũng được phát hiện chết ở bờ phía tây của Đảo Bắc.

Theo AFP, đến giờ các nhà khoa học vẫn chưa rõ vì sao lại xảy ra những vụ cá lao vào bờ rồi chết liên tục như thế.

Họ chỉ có thể phỏng đoán nguyên nhân do cá bị bệnh, bị định hướng sai, do thủy triều rút nhanh khiến cá bị mắc kẹt, do thời tiết bất lợi hoặc cũng có thể do bị kẻ thù săn mồi nào đó truy đuổi khiến chúng hốt hoảng lao về phía bờ cạn.

,
Xem Thêm: Giáo dục, Du Lịch, Du Học, Bất thường 145 con cá voi lao lên bờ nằm chết

Sưu Tầm: https://tuoitre.vn/bat-thuong-145-con-ca-voi-lao-len-bo-nam-chet-20181126171018465.htm

Tàu InSight sắp đáp xuống sao Hỏa, khẳng định trí tuệ loài người

Tàu InSight sắp đáp xuống sao Hỏa, khẳng định trí tuệ loài người,

Hình ảnh mô phỏng cuộc đáp xuống sao Hỏa của tàu InSight do hãng Lockheed Martin thực hiện – Nguồn: YOUTUBE

Các kỹ sư trong nhóm phụ trách việc hạ cánh của tàu InSight hiện đang rất phấn khích trước thời điểm lịch sử sẽ diễn ra trong chưa đầy một ngày nữa mà họ là những người trong cuộc. 

Vừa cân não vừa thú vị

“Chúng tôi đã thử hạ cánh 3 lần trong 9 tháng qua và gần như mỗi giờ trong 5 ngày cuối trước khi con tàu chuẩn bị hạ cánh. Hiện chúng tôi đã sẵn sàng, mọi người đã tập luyện thành thạo” – ông Rob Grover, trưởng nhóm chuyên gia phụ trách việc hạ cánh của tàu InSight, trả lời đài NBC ngày 24-11.

Hiện nay nhiệm vụ của nhóm tại căn cứ của Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) ở Pasadena, bang California, là cập nhật những thông tin về thời tiết có thể ảnh hưởng đến việc hạ cánh. 

Thông tin thời tiết được các nhà khoa học khí quyển phân tích từ quan sát của tàu Mars Reconnaissance Orbiter và kết hợp cùng thông tin về quỹ đạo bay của tàu InSight để nhóm của Grover quyết định các điều chỉnh cần thiết.

Ngoài nhóm Grover phụ trách việc hạ độ cao và hạ cánh của tàu InSight, làm việc tại căn cứ của NASA, một nhóm khác tại Denver phụ trách việc lập trình cho chiếc tàu để nó thực hiện chính xác trình tự 10 bước cần tiến hành khi hạ cánh theo từng giây.

Giả định toàn bộ quá trình đúng như kế hoạch và không có thay đổi cuối cùng nào, vào sáng 27-11 (giờ VN) toàn bộ quá trình hạ cánh kéo dài 6 phút rưỡi. 

Tàu InSight sắp đáp xuống sao Hỏa, khẳng định trí tuệ loài người - Ảnh 2.

Hình ảnh mô phỏng lúc tàu InSight đáp xuống bề mặt sao Hỏa – Ảnh: NASA

Hạ cánh ở sao Hỏa luôn là một thử thách do yếu tố thời tiết và môi trường. Điều này khiến công việc của nhóm kỹ sư vừa cân não và thú vị. 

Trên khắp thế giới, sự kiện sẽ được phát trực tiếp cho khán giả trên 80 kênh khác nhau của các trường đại học, thư viện, cơ quan chuyên môn liên quan và trên trang web của NASA.

Nhiệm vụ chưa từng có

Tàu InSight sẽ bay với tốc độ khoảng 19.800 km/h ở tầng khí quyển trên của sao Hỏa và nhiệt độ tối đa trên tấm khiên chống nhiệt lên đến 1.500 độ C trước khi từ từ nguội đi và được tách khỏi thân tàu. Khi đi vào khí quyển của sao Hỏa, tốc độ của con tàu chỉ còn khoảng 8 km/h lúc hạ cánh.

Ở độ cao 11-12km trên bề mặt, tàu sẽ bật dù siêu âm để giảm tốc độ thừa còn lại. Ở khoảng 1km cuối, con tàu tách khỏi dù và hạ cánh bằng động cơ phản lực với ba càng và sau đó sẽ bung các tấm pin năng lượng để bắt đầu công việc. 

Theo các kỹ sư, tất cả các tàu thăm dò trên sao Hỏa từ những năm 1970 đến nay đều được thiết kế tương tự nhau với một số khác biệt về kích thước. 

Tàu InSight sắp đáp xuống sao Hỏa, khẳng định trí tuệ loài người - Ảnh 3.

Đồ họa của NASA về hoạt động của tàu InSight trên sao Hỏa – Ảnh: NASA

Tàu InSight có lớp vỏ chịu nhiệt và kích thước, thiết kế giống nhiều con tàu thăm dò khác nên các kỹ sư hiểu rõ cách nó bay trong lớp khí quyển sao Hỏa. Nhiệm vụ của tàu InSight là nghiên cứu cấu trúc địa chất của hành tinh đỏ. 

Chi tiết của hành trình hạ cánh của InSight sẽ được một tàu khác là Mars Cube One (MarCO) gửi tín hiệu về Trái đất. 

Tàu MarCO cần vài giây để nhận, định dạng các dữ liệu và việc gửi chúng về Trái đất sẽ mất 8 phút 7 giây. Do đó, vào thời điểm Trái đất nhận được tín hiệu đầu tiên, tại sao Hỏa, con tàu đã hoàn tất việc hạ cánh.

Trả lời trang Space.com, John Grant, nhà địa chất học tại Viện Smithsonian – người tham gia trong việc chọn địa điểm hạ cánh cho nhiệm vụ Mars 2020 của NASA, cho biết: “Chưa có nhiệm vụ nào của NASA đào sâu vào bên dưới bề mặt để tìm hiểu về sự phát triển hành tinh đỏ theo thời gian. Nếu có được thông tin về cấu trúc bên trong và quá trình phát triển của sao Hỏa, chúng ta sẽ biết được nó đã hoạt động trong bao lâu, liệu có còn hoặc hoạt động thế nào hiện nay. Tất cả thông tin này đều có thể tiết lộ về những thay đổi về môi trường sống trước đây”.

Sự hấp dẫn của sao Hỏa được các nhà khoa học lý giải là vì loài người chưa thể sớm đến được một hành tinh nào khác. Sao Hỏa là “láng giềng” dễ tiếp cận nhất sau Mặt trăng giúp chúng ta nghiên cứu về hệ Mặt trời, về Trái đất thời xa xưa và tìm kiếm sự sống ngoài vũ trụ.

Vượt gần 500 triệu km để đến sao Hỏa

Tàu InSight được phóng từ Căn cứ không quân ở California vào lúc 1h05 giờ Việt Nam ngày 6-5. Đến ngày 27-11, con tàu đã vượt qua gần 500 triệu km để đến sao Hỏa.

Con tàu có chiều dài 6m, rộng 1,56m, cao từ 83-108cm với một cánh tay robot dài 1,8m và 2 tấm pin năng lượng hình tròn đường kính 2,2m. Tổng trọng lượng 360kg.

Nhiệm vụ của NASA có sự hợp tác với nhiều cơ quan hàng không vũ trụ và kỹ thuật ở các nước châu Âu như Pháp, Đức, Thụy Sĩ, Anh, Ba Lan, Tây Ban Nha trong việc hỗ trợ nhiệm vụ của InSight và các thiết bị khác.

,
Xem Thêm: Giáo dục, Du Lịch, Du Học, Tàu InSight sắp đáp xuống sao Hỏa, khẳng định trí tuệ loài người

Sưu Tầm: https://tuoitre.vn/tau-insight-sap-dap-xuong-sao-hoa-khang-dinh-tri-tue-loai-nguoi-20181126093727635.htm

Động đất mạnh khiến hai đảo New Zealand xích gần nhau hơn

Động đất mạnh khiến hai đảo New Zealand xích gần nhau hơn,

Động đất mạnh khiến hai đảo New Zealand xích gần nhau hơn - Ảnh 1.

Trận động đất Kaikoura kéo dài trong 74 giây đã gây ảnh hưởng trên khu vực dài 170 km – Ảnh: AFP

Theo hãng tin AFP, trận động đất mạnh hai năm trước đã khiến phần phía bắc của đảo Nam dịch chuyển về hướng đông bắc, tiến gần tới đảo Bắc, khiến khoảng cách giữa Mũi Campbell – điểm tận cùng của đảo Nam – và thủ đô Wellington trên đảo Bắc sát thêm 35 cm, dù từng có lúc gần nhau đến 5 mét.

Tuy nhiên khoảng cách giữa hai điểm trên hiện vẫn còn xa hơn 50km.

Các nhà khoa học nhận thấy đã hai năm sau, hai hòn đảo chính của New Zealand vẫn đang định hình lại do các đường đứt, gãy không ổn định, với Eo Cook giữa hai đảo đang thu hẹp lại.

Chấn động đó còn khiến thành phố Nelson – thành phố lâu đời nhất ở đảo Nam và là thành phố định cư lâu đời thứ hai ở New Zealand, bị chìm thêm 10-20 mm.

Các trạm theo dõi định vị toàn cầu (GPS) được lắp đặt sau động đất cho thấy thị trấn Kaikoura – khu vực chịu ảnh hưởng nặng nhất trong động đất, dịch chuyển 15 cm về phía Đông, thị trấn Blenheim trượt 15 cm về phía Đông Bắc và thành phố Nelson dịch chuyển 5 cm về phía Đông Nam. Trong khi đó, thủ đô Wellington cũng dịch chuyển 5 cm về phía Đông Bắc.

Ông Rob Langridge – nhà khoa học thuộc GNS Science (một tổ chức của chính phủ chuyên nghiên cứu về địa chất), cho biết ít nhất 25 đường đứt gãy bị ảnh hưởng trong trận động đất năm 2016.

Điều đó khiến trận động đất Kaikoura kéo dài trong 74 giây trở thành một trong những trận động đất phức tạp nhất trên thế giới.

Ông Kevin Berryman – nhà khoa học chính của GNS, cũng thừa nhận mọi trận động đất từ 7,5 độ Richter trở lên thường rất phức tạp nhưng trận Kaikoura “rõ ràng là bất thường” khi gây ra đồng thời 25 đường đứt gãy.

Theo ông, nghiên cứu về ảnh hưởng mang tính hệ quả lâu dài của trận động đất trên sẽ giúp gióng lên hồi chuông cảnh báo về việc chuẩn bị đối mặt những nguy cơ có thể xảy ra trong tương lai.

Động đất mạnh khiến hai đảo New Zealand xích gần nhau hơn - Ảnh 2.

Một miệng hố bất thường dài khoảng 200m, rộng 20-30m từng được phát hiện ở TP Rotorua của New Zealand hồi cuối tháng 4 vừa qua sau những ngày mưa lớn – Ảnh chụp màn hình

Bà Sigrun Hreinsdottir, một nhà khoa học khác của GNS, giải thích với trang Stuff rằng do số đường đứt gãy bị ảnh hưởng nhiều nên rất khó có thể xác định đường đứt gãy nào, trong động đất hay khi hậu chấn, là nguyên nhân gây thay đổi khoảng cách giữa các đảo.

Quá nửa đêm 14-11-2016, trận động đất Kaikoura mạnh 7,8 độ Richter đã làm rung chuyển New Zeland, với tâm chấn ở độ sâu 23 km và nằm cách thành phố Christchurch trên đảo Nam khoảng 90 km về phía Bắc – Đông Bắc.

Đã có tới hơn 800 dư chấn được ghi nhận sau trận động đất này với khu vực chịu ảnh hưởng nặng nhất là thị trấn Kaikoura.

Khu vực này gần như hoàn toàn bị cô lập do tất cả các tuyến đường chính dẫn vào đây bị nứt vỡ hoặc lở đất và đã có 2 người thiệt mạng cùng 24 người bị thương.

New Zealand nằm trên “Vành đai lửa Thái Bình Dương” – nơi va chạm giữa hai mảng kiến tạo Ấn Độ-Úc và Thái Bình Dương, nơi ghi nhận hơn 15.000 chấn động mỗi năm dù chỉ 100-150 trong số đó đủ mạnh để con người có thể cảm thấy chấn động.

Vào tháng 2-2011, một trận động đất mạnh 6,3 độ Richter xảy ra tại thành phố Christchurch đã cướp đi sinh mạng của 185 người và gây thiệt hại nặng về vật chất.

,
Xem Thêm: Giáo dục, Du Lịch, Du Học, Động đất mạnh khiến hai đảo New Zealand xích gần nhau hơn

Sưu Tầm: https://tuoitre.vn/dong-dat-manh-khien-hai-dao-new-zealand-xich-gan-nhau-hon-20181124183038697.htm

Phải làm gì khi có bão?

Phải làm gì khi có bão?,

Trận bão tháng 11-1964 ở Việt Nam

Đồng thời, bão cũng gây mưa lũ lớn trên diện rộng gây nhiều thiệt hại về nhân mạng và tài sản.

Vậy, khi có bão vào và chúng ta ở ngay trên đường bão di chuyển, phải làm gì để bảo vệ bản thân và gia đình cũng như làm giảm nhẹ thiệt hại đến mức thấp nhất có thể?

Trước khi bão đến

– Kiểm tra các cửa chính, cửa sổ. Nếu các cánh cửa yếu, có thể dùng ván ép (có độ dầy ít nhất 1,5cm) đóng bít lại để ngừa sức gió phá vỡ các cánh cửa sổ và luồn vào nhà.

– Nếu mái nhà lợp bằng tôn, hãy dùng dây dai dệt bằng sợi tổng hợp bản lớn chằng giữ, hoặc có thể dùng các bao cát chất lên nóc.

– Nếu sân nhà có các cây lớn, hãy cắt tỉa gọn gàng các cành nhánh để giảm nguy cơ gió quật ngã cây đè lên mái nhà.

– Xem xét các máng xối và ống thoát nước có bị nghẽn không để tránh nước mưa tích tụ lại trên mái nhà làm tăng áp lực có thể làm sụt mái, tràn nước vào nhà. Thông các cống rãnh để nước thoát nhanh.

– Khóa chặt cửa nẻo, nếu có đồ vật để ngoài sân hãy neo chằng kỹ lưỡng, cái nào nhỏ thì có thể mang vào cất trong nhà. Sức gió mạnh có thể thổi bay các đồ vật đó đập rất mạnh làm hư hỏng tường và phá vỡ cửa nhà.

– Dự trữ sẵn một số thực phẩm như mì gói, thức ăn đóng hộp, nước uống, thuốc chữa bệnh thông thường, bông băng, thuốc diệt khuẩn.

– Dự trữ nước sinh hoạt dùng để tắm gội, giặt giũ… đề phòng khả năng hệ thống cung cấp nước chính bị hư hại.

– Kiểm tra xăng nhớt và tình trạng hoạt động của các phương tiện di chuyển, vì có thể bạn và gia đình phải di chuyển khẩn cấp ra khỏi nhà đến nơi tạm trú khác.

– Gom các giấy tờ quan trọng cho vào một túi nylon chống nước, vì lắm khi nước lũ dâng cao ngập nhà làm hư hỏng các loại giấy tờ hồ sơ quan trọng, phải làm lại rất nhiêu khê.

– Chuẩn bị các túi hành lý chứa một số quần áo, chăn mền dự phòng, thực phẩm và nước uống cho trường hợp phải di tản theo lệnh của cơ quan chức năng hay tình thế nguy ngập.

– Kê cao các đồ vật trong nhà phòng nước ngập.

– Chuẩn bị sẵn một ít tiền mặt, bởi nhiều khi lúc bão các cây ATM không hoạt động.

Trong khi bão đang hoành hành

– Khóa chặt các cửa ra vào, cửa sổ. Nếu cửa yếu hãy dùng các cây chống để trợ lực không cho cửa bị gió thổi bung ra.

– Khóa van bình gas đun bếp.

– Tránh xa các cửa chính, cửa sổ bằng kính.

– Tránh sử dụng điện thoại, trừ trường hợp khẩn cấp.

– Nếu có yêu cầu từ cơ quan chức năng, hãy tắt nguồn điện chính.

– Cả gia đình nên tập trung vào một căn phòng nào kiên cố nhất.

– Nếu trần nhà bị rung lắc mạnh, hãy chui dưới gầm bàn, gầm giường hoặc dưới một đồ vật dày chắc nào đó để tránh bị đè khi sập trần nhà. Dùng gối, nệm che kín đầu.

– Thường xuyên mở radio, tivi để nghe những thông báo mới nhất về tình hình bão của cơ quan chức năng. Nếu có lệnh di tản, hãy lập tức làm theo hướng dẫn của các cơ quan này.

– Nếu bắt buộc phải mở cửa ra ngoài thì nên cẩn thận lúc mở cửa, có thể có các đường dây điện bị đứt và rơi trước cửa nhà, chúng ta không biết rằng các đường dây có còn điện hay không, nên tránh xa chỗ đó. Khi phải ra ngoài nên mang giày dép bằng nhựa khô ráo.

Và cuối cùng, hãy chuẩn bị tâm lý cho khả năng bạn và gia đình phải di tản khẩn cấp theo lệnh của cơ quan chức năng, hoặc trong trường hợp có nguy cơ nhà bị sập, nước lũ dâng ngập.

,
Xem Thêm: Giáo dục, Du Lịch, Du Học, Phải làm gì khi có bão?

Sưu Tầm: https://tuoitre.vn/phai-lam-gi-khi-co-bao-20181124140632803.htm